ทำฉลากยาอย่างถูกต้อง ใช้งานง่าย พร้อมยกระดับมาตรฐานคลินิก

การจัดการด้านยาในสถานพยาบาลไม่ใช่เพียงเรื่องของการรักษาเท่านั้น แต่ยังครอบคลุมถึง ความน่าเชื่อถือ ความปลอดภัย และการปฏิบัติตามกฎหมาย การมีฉลากยามาตรฐานคลินิก ที่ชัดเจนและข้อมูลครบถ้วน คือหนึ่งในองค์ประกอบสำคัญที่ช่วยให้ผู้ป่วยได้รับข้อมูลที่ถูกต้อง ลดความเสี่ยงจากการใช้ยาผิดพลาด และยังเป็นหัวใจสำคัญในการสร้างภาพลักษณ์ที่เป็นมืออาชีพให้กับคลินิกของคุณ

ในยุคดิจิทัล การ ทำฉลากยา ไม่จำเป็นต้องวุ่นวายอีกต่อไป การเปลี่ยนมาใช้เครื่องมือที่ทันสมัยหรือ ระบบพิมพ์ฉลากยา จะช่วยให้คุณสามารถพิมพ์ข้อมูลยาได้แม่นยำ รวดเร็ว และเป็นระเบียบมากกว่าการเขียนด้วยมือหลายเท่า

ในบทความนี้ เราจะพาคุณไปเจาะลึกรายละเอียดและวิธี ทำฉลาก ให้ครบถ้วนตามมาตรฐานสากล ทั้งแนวทางการทำ ฉลากยาตาม อย. และการปฏิบัติตามกฎระเบียบของ ฉลากยาตาม สคบ. พร้อมแนะนำวิธีจัดการแบบง่ายๆ ที่ทำได้จริง รวมถึงการใช้ ระบบคลินิกที่ออกฉลากยา อัตโนมัติได้ในคลิกเดียว เพื่อความสะดวกและปลอดภัยสูงสุดของคนไข้

  ยกระดับมาตรฐานคลินิกของคุณด้วยฉลากยาที่ถูกต้อง 100%

อย่าปล่อยให้ลายมือเขียนหรือการจัดการยาที่ล่าช้าทำลายความน่าเชื่อถือ เปลี่ยนมาใช้ ระบบพิมพ์ฉลากยามาตรฐานคลินิก ที่รองรับทั้ง อย. และ สคบ. มั่นใจในความปลอดภัยคนไข้และภาพลักษณ์ระดับมืออาชีพ  [ปรึกษาเรา คลิก!]

ทำไมคลินิกต้องมีฉลากยาที่ได้มาตรฐาน ?

การจัด ทำฉลากยา ให้เป็นระบบนั้นมีความสำคัญมากกว่าแค่การบอกวิธีใช้ยา แต่ส่งผลโดยตรงต่อคุณภาพการรักษาและตัวธุรกิจคลินิก ดังนี้

• ป้องกันความผิดพลาด ลดโอกาสที่ผู้ป่วยจะใช้ยาผิดขนาด ผิดเวลา หรือผิดประเภท
• สร้างความมั่นใจ เสริมภาพลักษณ์ความเป็นมืออาชีพและสร้าง Trust ให้กับผู้ใช้บริการ
• ปฏิบัติตามกฎหมาย เป็นข้อบังคับสำคัญของหน่วยงานกำกับดูแลอย่าง ฉลากยาตาม อย. และ ฉลากยาตาม สคบ.
• ลดความเสี่ยงทางกฎหมาย มีหลักฐานการให้คำแนะนำที่ชัดเจน หากเกิดกรณีไม่พึงประสงค์จากการใช้ยา

ข้อมูลสำคัญที่ต้องมีบนฉลากยา ตามมาตรฐาน สคบ. และ อย.

การทำฉลากที่ถูกต้องและครบถ้วนเป็นสิ่งจำเป็นสำหรับคลินิกทุกประเภท รวมถึงคลินิกความงาม โดยต้องมีข้อมูลที่ชัดเจน ดังนี้

1. ชื่อยา พิมพ์ให้ชัดเจน ทั้งชื่อสามัญทางยา (Generic Name) และชื่อทางการค้า (Brand Name) เพื่อระบุสารออกฤทธิ์หลัก
2. รูปแบบยา ระบุลักษณะยาให้ชัดเจน เช่น ยาเม็ด, แคปซูล, ยาน้ำ, ยาทา หรือยาหยอดตา
3. ขนาดและวิธีใช้ยา ระบุขั้นตอนการใช้ยาที่เข้าใจง่าย เช่น "รับประทานครั้งละ 1 เม็ด วันละ 3 ครั้ง หลังอาหารทันที"
4. ข้อมูลผู้ป่วย ระบุชื่อ-นามสกุล เพื่อยืนยันตัวตนและป้องกันการจ่ายยาผิดคน
5. รายละเอียดการจ่ายยา วันที่จ่ายยา, ปริมาณยาที่ได้รับ และ วันหมดอายุ (Expiry Date) ที่ชัดเจน
6. คำเตือนและข้อควรระวัง ระบุข้อมูลที่สำคัญต่อความปลอดภัย เช่น "ห้ามดื่มแอลกอฮอล์", "อาจทำให้ง่วงนอน" หรือ "หากแพ้ให้หยุดใช้ทันที"

7. ข้อมูลคลินิก ชื่อ ที่อยู่ และหมายเลขโทรศัพท์ติดต่อ รวมถึงชื่อแพทย์ผู้สั่งจ่ายยาเพื่อความน่าเชื่อถือ

  PROCLINIC แนะนำบทความน่าอ่าน !!

ในยุคที่ความประทับใจของคนไข้เริ่มต้นจากรายละเอียดเล็กๆ การเปลี่ยนจาก "เขียนมือ" มาเป็น "การพิมพ์ฉลาก" คือก้าวสำคัญสู่ความเป็น Smart Clinic บทความนี้จะพาคุณไปรู้จักกับการเลือกและการใช้เครื่องพิมพ์ฉลากยาให้คุ้มค่าและดูดีที่สุด คลิกอ่านต่อ : เครื่องปริ้นฉลากยาใช้งานในคลินิกความงามอย่างไร ให้มืออาชีพ

วิธีทำฉลากยาอย่างง่าย สำหรับเริ่มต้นจนถึงมืออาชีพ

สำหรับคลินิกที่กำลังเริ่มต้น คุณสามารถเลือกวิธีที่เหมาะสมกับขนาดธุรกิจได้ดังนี้

• ขั้นตอนที่ 1 เตรียมแบบฟอร์ม อาจเริ่มต้นจากการ ทำฉลาก Excel หรือ Word โดยใส่ข้อมูลพื้นฐานของคลินิกและช่องว่างสำหรับเติมชื่อยาและวิธีใช้
• ขั้นตอนที่ 2 พิมพ์ฉลากยา แนะนำให้ใช้เครื่องพิมพ์ที่รองรับการพิมพ์สติกเกอร์ที่ทนความชื้น เพื่อป้องกันหมึกละลายหรือฉลากหลุดลอก
• ขั้นตอนที่ 3  การบรรจุ ติดฉลากลงบนซองยา กล่อง หรือ ทำฉลากติดขวด ให้เรียบร้อย สวยงาม อ่านง่าย

เคล็ดลับเพิ่มประสิทธิภาพ หากต้องการความสะดวกและแม่นยำสูงสุด คลินิกสามารถใช้ ระบบพิมพ์ฉลากยา จาก ProClinic ที่เชื่อมโยงข้อมูลผู้ป่วยและใบสั่งยาอัตโนมัติ ช่วยให้คุณออกฉลากยาที่ได้มาตรฐานได้ในคลิกเดียว

  PROCLINIC แนะนำบทความน่าอ่าน !!

การบริหารสต็อกยาและเวชภัณฑ์คือ "หัวใจของกำไร" ในธุรกิจคลินิก การจัดการที่ไม่เป็นระบบอาจนำไปสู่ปัญหายาหมดอายุ คลังสินค้าขาด หรือต้นทุนจมโดยไม่จำเป็น บทความนี้จะพาคุณไปรู้จักกับเครื่องมือพื้นฐานอย่าง Stock Card ที่จะช่วยให้การควบคุมคลังยาของคุณแม่นยำขึ้น คลิกอ่านต่อ : Excel แบบฟอร์ม Stock Card ยาคืออะไร สำคัญในการสต็อกยาอย่างไร

ฉลากยาที่ดีควรมีหน้าตาแบบไหน? ส่อง Checklist เพื่อมาตรฐานคลินิกยุคใหม่

ฉลากยาที่มีคุณภาพไม่ได้มีผลแค่ความสวยงาม แต่ส่งผลต่อความปลอดภัยของผู้ป่วยและความน่าเชื่อถือของแบรนด์ โดยเฉพาะคลินิกความงามที่ต้องเน้นความพรีเมียม นี่คือองค์ประกอบของ ตัวอย่างฉลากยา ที่สมบูรณ์แบบ

• ข้อมูลครบถ้วนตามกฎหมาย จัดเรียงข้อมูลตามมาตรฐาน ฉลากยาตาม อย. และ ฉลากยาตาม สคบ. ให้เป็นระเบียบ อ่านง่าย ไม่ใช้ตัวย่อที่สร้างความสับสน
• ตัวอักษรชัดเจน (Readability)เลือกใช้ฟอนต์มาตรฐาน เช่น Tahoma, Arial หรือ TH Sarabun ขนาดอักษรต้องใหญ่พอ โดยเฉพาะชื่อยาและวิธีใช้
  • หลีกเลี่ยงตัวอักษรสีจางหรือพื้นหลังที่ลายตา
• โครงสร้างการจัดวางข้อมูล (Layout)
  • วางข้อมูลสำคัญไว้ในจุดที่เห็นชัด เช่น ชื่อยาอยู่บนสุด วิธีใช้อยู่ตรงกลาง และคำเตือนอยู่ด้านล่าง
  • ใช้ สัญลักษณ์ไอคอน (Icons) ประกอบ เช่น รูปพระอาทิตย์/พระจันทร์ เพื่อให้คนไข้เข้าใจเวลาที่ต้องใช้ยาได้ทันทu
• คุณภาพวัสดุ (Durability)ใช้สติกเกอร์เกาะติดแน่น ทนต่อความชื้นและการเสียดสี
  • หมึกพิมพ์ต้องกันน้ำ (Waterproof) ไม่หลุดลอกง่ายแม้ ทำฉลากติดขวด ที่ต้องแช่เย็น
• Branding ที่เป็นมืออาชีพ ใส่โลโก้คลินิกและเลือกใช้สีที่คุมโทนกับแบรนด์ เพื่อสร้างจดจำและเพิ่มความน่าเชื่อถือ

  PROCLINIC แนะนำบทความน่าอ่าน !!

คลังยาและเวชภัณฑ์คือสินทรัพย์ที่มีมูลค่าสูงที่สุดอย่างหนึ่งในคลินิก การบริหารจัดการที่ไม่เป็นระบบอาจนำไปสู่ปัญหา "ยาขาดมือ" หรือ "ยาหมดอายุค้างสต็อก" ซึ่งส่งผลกระทบต่อทั้งรายได้และคุณภาพการรักษา บทความนี้จะสรุปเทคนิคการจัดการคลังยาให้เป็นมืออาชีพและตรวจสอบได้ทุกขั้นตอน คลิกอ่านต่อ : คู่มือการบริหารคลังยาและเวชภัณฑ์ จัดเก็บเช็กคลังยาได้เป๊ะ

ข้อดีของการเปลี่ยนมาใช้ระบบพิมพ์ฉลากยาอัตโนมัติ

สำหรับคลินิกความงามและเวชกรรมยุคใหม่ การเลิกใช้ลายมือเขียนหรือการ ทำฉลาก Excel แล้วเปลี่ยนมาใช้ระบบอัตโนมัติจาก ProClinic มีข้อดีที่เหนือกว่าดังนี้

1. เชื่อมต่อฐานข้อมูลคนไข้โดยตรง ระบบจะดึงชื่อ-นามสกุล และประวัติยาจากฐานข้อมูลมาลงในฉลากทันที ลดขั้นตอนการทำงานและป้องกันการจ่ายยาผิดคน
2. ลดความผิดพลาด (Human Error) หมดปัญหาการคีย์ข้อมูลผิดหรือสะกดชื่อยาพลาด เพราะข้อมูลถูกดึงมาจากระบบที่ตั้งค่าไว้ล่วงหน้า
3. ความรวดเร็วระดับคลิกเดียว แพทย์สั่งจ่ายยาปุ๊บ ระบบพิมพ์ฉลากยา ก็พร้อมทำงานปั๊บ ช่วยลดระยะเวลารอคอยของคนไข้ที่หน้าเคาน์เตอร์
4. รองรับภาชนะทุกรูปแบบ ไม่ว่าจะเป็น ฉลากยาติดขวด กระปุกครีม หรือซองยา ระบบสามารถปรับขนาดแบบฟอร์มให้เหมาะสมกับบรรจุภัณฑ์ได้อย่างแม่นยำ

ตัวอย่างฉลากยาประเภทต่าง ๆ ที่นิยมใช้ในคลินิกความงามและเวชกรรม

1. ฉลากสำหรับยาเม็ดหรือยาแคปซูล

เป็นรูปแบบที่ใช้งานมากที่สุด มักมีลักษณะเป็นสี่เหลี่ยมผืนผ้า ขนาดประมาณ 4x6 ซม. หรือ 5x7 ซม.

• ภาชนะที่ใช้ ซองยาซิปล็อก หรือขวดยาเม็ดพลาสติกขนาดเล็ก
• ข้อมูลสำคัญ ชื่อยา, ปริมาณ, วิธีรับประทาน (ก่อน/หลังอาหาร), วันหมดอายุ และคำเตือนพื้นฐาน

2. ฉลากยาน้ำหรือยาทา (ทําฉลากติดขวด)

การ ทําฉลากติดขวด ต้องคำนึงถึงขนาดเส้นรอบวงของขวด เพื่อให้ข้อความไม่เกยทับกัน

• ภาชนะที่ใช้ ขวดแก้ว, ขวดพลาสติก หรือหลอดบรรจุยา
• ข้อมูลสำคัญ ปริมาณสุทธิ (ml), ความเข้มข้นของตัวยา, วิธีใช้ (เช่น "ทาบาง ๆ" หรือ "เขย่าขวดก่อนใช้") และคำแนะนำการเก็บรักษา เช่น "เก็บในที่เย็น"

3. ฉลากยาภายนอกหรือเวชสำอาง

มักมีขนาดใหญ่กว่าปกติเพื่อให้ใส่ข้อมูลสรรพคุณและเลขจดแจ้งได้ครบถ้วนตาม ฉลากยาตาม สคบ.

• ภาชนะที่ใช้ กระปุกครีม, ขวดเซรั่ม, ขวดสเปรย์ หรือกระปุกเวชสำอาง
• ข้อมูลสำคัญ ชื่อผลิตภัณฑ์, สรรพคุณโดดเด่น, หมายเลข อย. และคำเตือนเฉพาะ เช่น "ใช้ภายนอกเท่านั้น" หรือ "ห้ามทาบริเวณรอบดวงตา"

4. ฉลากยาฉีดหรือยาควบคุมพิเศษ

เนื่องจากภาชนะมีขนาดเล็กมาก ฉลากจึงต้องมีความกระชับแต่ข้อมูลต้องครบถ้วนตามความปลอดภัยระดับสูง

• ภาชนะที่ใช้ หลอดยา (Ampoule/Vial), หลอดฉีด หรือถุงเก็บอุณหภูมิ
• ข้อมูลสำคัญ ชื่อยา, โดสที่ใช้, หมายเลขล็อต (Lot No.), วันที่เปิดใช้ และชื่อแพทย์ผู้สั่งจ่าย

5. ฉลากยาชุดเฉพาะบุคคล (Customized Label)

ใช้สำหรับยาที่จัดเป็นชุดพิเศษหรือยาผสมตามคำสั่งแพทย์เฉพาะราย

• ภาชนะที่ใช้ กล่องแบ่งยา (Pill Box) หรือถุงซิปแยกมื้อ
• ข้อมูลสำคัญ รายละเอียดตัวยาผสม, วิธีใช้ตามช่วงเวลาที่ละเอียด และข้อควรระวังเฉพาะบุคคล เช่น "ระวังอาการแพ้ยาในกลุ่มซัลฟา"

5 ข้อผิดพลาดที่ควรหลีกเลี่ยงในการทำฉลากยา

หลายคลินิกอาจมองข้ามรายละเอียดเล็กน้อย แต่ข้อผิดพลาดเหล่านี้อาจส่งผลกระทบต่อความปลอดภัยของคนไข้และภาพลักษณ์ของคลินิกได้

1. ลืมระบุวันหมดอายุ เป็นข้อมูลวิกฤตที่ ฉลากยาตาม อย. ให้ความสำคัญมากที่สุด
2. ตัวอักษรอ่านยาก การใช้ฟอนต์ขนาดเล็กเกินไป หรือสีจาง ทำให้คนไข้ (โดยเฉพาะผู้สูงอายุ) ใช้งานยาผิดพลาด
3. วิธีใช้คลุมเครือ เขียนไม่ชัดเจนว่าต้องใช้ปริมาณเท่าใด หรือความถี่อย่างไร
4. ลายมือแพทย์อ่านไม่ออก การเขียนมือเสี่ยงต่อการตีความหมายผิด ซึ่งอาจเป็นอันตรายถึงชีวิต
5. ข้อมูลสะกดผิด ไม่ว่าจะเป็นชื่อผู้ป่วยหรือชื่อยา สะท้อนถึงความไม่เป็นมืออาชีพของคลินิก

ยกระดับมาตรฐานคลินิกด้วยระบบพิมพ์ฉลากยาอัตโนมัติจาก ProClinic

การทำฉลากยาจะไม่ใช่เรื่องยุ่งยากอีกต่อไป เพราะระบบ ProClinic ถูกออกแบบมาเพื่อจัดการงานหลังบ้านของคลินิกความงามและเวชกรรมโดยเฉพาะ ด้วยฟังก์ชันระบบพิมพ์ฉลากยา อัตโนมัติที่แม่นยำและรวดเร็วในคลิกเดียว

จุดเด่นที่ทำให้ ProClinic เหนือกว่า

1. เชื่อมต่อข้อมูลผู้ป่วย-ยา-ใบสั่งยาแบบครบวงจร โดยการดึงข้อมูลจากใบสั่งยาที่แพทย์กรอกไว้โดยอัตโนมัติ เพื่อสร้างฉลากยาที่แม่นยำ โดยไม่ต้องพิมพ์ซ้ำ และลดความผิดพลาดจากการกรอกข้อมูลได้

2. ปรับแต่งแบบฟอร์มฉลากยาได้เอง โดยที่คลินิกเพิ่มเติมได้ดังนี้

• ใส่โลโก้คลินิกลงไป
• กำหนดขนาดฉลากตามภาชนะบรรจุ เช่น ซองยา ขวดยา หรือกระปุกยาทา
• เพิ่มหรือลดข้อมูลในฉลาก เช่น คำเตือน วิธีใช้ หมายเลขล็อต

3.รองรับมาตรฐาน อย. และ สคบ. และ ProClinic ออกแบบฟอร์มฉลากให้ใส่ข้อมูลสำคัญ เช่น ชื่อยา วิธีใช้ และวันหมดอายุ

• ชื่อผู้ป่วย แพทย์ผู้สั่ง หมายเหตุ

4. ช่วยให้คลินิกออกฉลากยาตามมาตรฐาน

• พิมพ์ฉลากยาทันที รองรับเครื่องพิมพ์สติ๊กเกอร์ทั่วไป สั่งพิมพ์ได้ทันทีจากหน้าเวชระเบียนผู้ป่วย รองรับการเชื่อมต่อกับเครื่องพิมพ์ฉลากสติ๊กเกอร์หลากหลายรุ่น ไม่จำเป็นต้องใช้ซอฟต์แวร์อื่นเสริม

5. ประหยัดเวลา ทำงานง่ายในคลิกเดียว

• แพทย์กรอกใบสั่งยา กดพิมพ์ แล้วฉลากก็พร้อมติดได้ทันที
• เหมาะสำหรับคลินิกที่ต้องการระบบหลังบ้านที่เร็ว ชัดเจน และลดขั้นตอนซ้ำซ้อน

สรุป

การทําฉลากยาที่ถูกต้องไม่เพียงแต่ช่วยลดความผิดพลาดในการจ่ายยา แต่ยังเป็นการยกระดับมาตรฐานของคลินิกให้ดูน่าเชื่อถือ และถูกต้องตามกฎหมาย ทั้งมาตรฐานของ อย. และ สคบ. ปัจจุบันการใช้ระบบพิมพ์ฉลากยาช่วยให้คลินิกสามารถบริหารจัดการได้อย่างมีประสิทธิภาพ สะดวก ประหยัดเวลา และสร้างความมั่นใจให้กับผู้ป่วย หากคุณกำลังมองหาระบบคลินิกที่ออกฉลากยาได้อย่างมืออาชีพ ระบบ ProClinic คือคำตอบที่ครบจบในคลิกเดียว

คำถามที่พบบ่อย

สามารถพิมพ์ฉลากยาเองได้ไหม ?

สามารถพิมพ์ฉลากยาเองได้ หากคลินิกมีระบบที่ระบุข้อมูลได้ครบถ้วนและตรงตามเกณฑ์ของ สำนักงานคณะกรรมการอาหารและยา    (อย.) และสำนักงานคณะกรรมการคุ้มครองผู้บริโภค (สคบ.)

ต้องติดฉลากยาทุกครั้งหรือเฉพาะบางประเภท ?

ต้องติดฉลากยาทุกครั้ง ไม่ว่าจะเป็นยาแผนปัจจุบันหรือยาแผนโบราณ หากมีการแบ่งบรรจุยาหรือจ่ายยาให้ผู้ป่วยเป็นรายบุคคล 

ฉลากยาแบบเขียนมือยังใช้ได้อยู่หรือไม่ ?

ฉลากยาแบบเขียนมือยังสามารถใช้ได้อยู่ โดยไม่ผิดกฎหมาย หากมีข้อมูลครบถ้วนตามที่ อย. และ สคบ. กำหนด ซึ่ง ข้อมูลที่จำเป็นบนฉลากยา มีดังนี้ ชื่อยา (สามัญ/การค้า) วิธีใช้ยา ขนาดยา/ปริมาณ/จำนวน เป็นต้น

ต้องระบุชื่อยาแบบชื่อการค้าหรือชื่อสามัญ ?

ต้องระบุชื่อสามัญทางยา (Generic Name) บนฉลากยา หากเป็นไปได้ควรระบุทั้งชื่อสามัญและชื่อการค้าเพื่อความชัดเจนและปลอดภัยของผู้ป่วย

กรณีให้ยาเป็นชุดคอร์ส ต้องออกฉลากทุกกล่องหรือรวมในชุดเดียว ?

ต้องออกฉลากยาแยกตามกล่องหรือภาชนะบรรจุที่ให้ผู้ป่วยนำกลับบ้าน แม้จะเป็นยาในชุดคอร์สเดียวกันก็ตาม ตามประกาศของ อย. และ สคบ. ยาทุกชนิดที่จำหน่ายหรือจ่ายให้ผู้ป่วยต้องมีฉลากที่ระบุข้อมูลชัดเจน ครบถ้วนตามมาตรฐาน และเพื่อความปลอดภัยของผู้ป่วย ในกรณีที่ต้องกินยาแต่ละตัวต่างเวลา ต่างวิธี หรือหากผู้ป่วยมีข้อสงสัยเกี่ยวกับยาแต่ละชนิด

Copyright © 2025 Proclinic Group Co., Ltd. All rights reserved.  

Published on : May 10, 2025